خلاصه‌نویسی در بسیاری از دوره‌های آموزشی آکادمی نتحدث از بخش‌های اساسی کلاس است. مقاله حاضر نکات مهمی را ارائه می‌کند که با رعایت آن‌ها می‌توانید یک خلاصه استاندارد بنویسید. در خلاصه‌نویسی ملاحظاتی مخصوص به زبان عربی وجود دارد که معمولا در اولین جلسه دوره‌ی پیشرفته مکالمه عربی یا در کلاس‌های مقاله‌خوانی روش گام به گام انجام آن را آموزش می‌دهم. این نکات همچنین در نوشتن خلاصه پایان نامه و مقالات پژوهشی به شما کمک خواهد کرد.

کلاس‌های پیشرفته زبان عربی در آکادمی تخصصی نتحدث


چگونه خلاصه ‌نویسی کنیم؟

خلاصه ‌نویسی به معنای ارائه مختصری از نکات اصلی یک متن از زبان خود شما است. یک خلاصه همیشه بسیار کوتاه‌تر از متن اصلی است.

نوشتن یک خلاصه مستلزم نقد یا تجزیه و تحلیل منبع نیست. شما باید به سادگی، یک شرح واضح، عینی و دقیق از مهم‌ترین اطلاعات و ایده‌ها ارائه دهید بدون این که از متن اصلی کپی کنید یا هیچ یک از نکات کلیدی را از دست بدهید.

چه وقت خلاصه کنیم؟

مواقع زیادی وجود دارد که ممکن است مجبور شوید یک مقاله یا منبع را خلاصه کنید:

  • به عنوان یک تکلیف مستقل برای نشان دادن این که شما مطالب را درک کرده‌اید.
  • برای ایجاد  یادداشت‌هایی که به شما کمک می‌‌کند آن چه را که خوانده‌اید به یاد آورید.
  • در یک بررسی ادبی برای ارائه مروری بر کارهای دیگر محققان

هنگام نوشتن یک متن آکادمیک مانند مقاله، مقاله پژوهشی یا پایان‌نامه به روش‌هایی گوناگون با آثار دیگر پژوهشگران برخورد خواهید کرد؛ بعضی اوقات ممکن است از یک نقل قول کوتاه یا بازنویسی چند جمله و پاراگراف برای تأیید نظر خود استفاده کنید ولی خیلی وقت‌ها می‌خواهید خلاصه‌ای از مقاله یا فصلی که با تحقیقاتتان مرتبط است ارائه دهید یا پیش از تحلیل یا نقد یک منبع، دیدگاهی کلی از آن در اختیار خواننده قرار دهید. در هر صورت هدف از خلاصه‌نویسی این است که خواننده‌ی شما درک روشنی از منبع اصلی داشته باشد. برای نوشتن یک خلاصه خوب ، چهار گام زیر را دنبال کنید:

مرحله ۱: متن را بخوانید

مقاله را بیش از یک بار مطالعه کنید تا مطمئن شوید آن را کاملا فهمیده‌اید. معمولا خواندن در سه مرحله فعال زیر صورت می‌گیرد:

  1. مقاله را سریع بخوانید تا از موضوع و شکل کلی آن مطلع شوید.
  2. مقاله را با دقت بخوانید، زیر نکات مهم خط بکشید و یادداشت‌برداری کنید.
  3. یک بار دیگر مقاله را بخوانید تا مطمئن شوید نکات اساسی آن را به خوبی درک کرده‌اید. پاراگراف‌های مهم یا مشکل را مخصوصا دوباره بخوانید.

برای شناسایی نکات کلیدی چند ترفند آسان وجود دارد که می‌توانید از آن‌ها استفاده کنید:

  • با خواندن چکیده شروع کنید؛ هر مقاله‌ای حتما حاوی خلاصه نویسنده از کار خود است و به شما می گوید که از آن مقاله چه انتظاراتی باید داشته باشید.
  • به عنوان‌های اصلی و فرعی توجه کنید؛ این عناوین درک خوبی از آن چه هر بخش مقاله درباره آن صحبت می‌کند به شما خواهد داد.
  • مقدمه و نتیجه‌گیری را با هم بخوانید و مقایسه کنید. نویسنده می‌خواهد چه کار کند و خروجی و دستآورد اثر او چیست؟

مرحله ۲: متن را به بخش‌های کوچک‌تر تقسیم کنید

برای مدیریت و کنترل بهتر و فهم عناوین فرعی، متن را به قسمت‌های کوچک‌تر تقسیم کنید.

اگر متن شما مقاله‌ای علمی است که از یک ساختار تجربی استاندارد پیروی می‌کند احتمالا خود به بخش‌های مشخصی تقسیم شده است که معمولا شامل مقدمه، روش‌ها، نتایج و بحث و بررسی است.

ممکن است نتوانید بعضی مقاله‌ها را به بخش‌هایی مشخص تقسیم کنید اما بیشتر مقالات پیرامون مجموعه‌ای از موضوعات اصلی و نکات فرعی شکل گرفته‌اند.

سعی کنید در حاشیه کنار هر پاراگراف کلمه یا عبارتی بنویسید که محتوای پاراگراف را توصیف کند. بدینترتیب با یک نگاه می‌فهمید که هر قسمت از مقاله بر روی چه موضوعی تمرکز کرده است. اگر چند پاراگراف با موضوعات مشابه یا مرتبط دارید می‌توانید آن‌ها را در یک گروه قرار دهید.

مرحله ۳: نقاط کلیدی را در هر بخش مشخص کنید

اکنون وقت آن است که هر قسمت را بخوانید و مهم‌ترین نکات آن را انتخاب کنید. خواننده شما برای درک استدلال یا نتیجه‌گیری کلی مقاله چه چیزی باید بداند؟

به خاطر داشته باشید که خلاصه‌نویسی به معنای بازنویسی هر پاراگراف از مقاله نیست. هدف شما استخراج نکات اساسی است. اطلاعات زمینه‌ای و جزئیات اضافی را کنار بگذارید.

در یک مقاله علمی سؤالات ساده‌ای وجود دارد که با طرح آن‌ها می‌توانید نکات کلیدی هر قسمت را مشخص کنید:

مقدمه
  • «سوال پژوهشی» و مشکلی که در مقاله به آن پرداخته شده چیست؟
  • آیا فرضیه‌هایی در این زمینه ارائه شده است؟
روش‌ها
  • چه نوع پژوهشی انجام شده است؟
  • داده‌ها چگونه جمع‌آوری و تحلیل شده‌اند؟
نتایج

  • مهم‌ترین یافته‌ها چه بوده است؟
  • آیا فرضیه‌ها مورد تأیید قرار گرفته‌اند؟
بحث و بررسی/ نتیجه گیری
  • پاسخ کلی به سوال پژوهشی چیست؟
  • نویسنده چگونه این نتایج را توضیح می‌دهد؟
  • نتایج حاصل از یافته‌ها چیست؟
  • آیا با محدودیت‌های مهمی مواجه هستیم؟
  • توصیه‌های کلیدی کدام است؟

اگر مقاله شکل دیگری دارد شاید مجبور باشید برای درک نکاتی که فهم استدلال آن‌ها برای خواننده مهم‌تر است دقت بیشتری به خرج دهید.

در این حالت به «بیانیه پایان‌نامه» یعنی آن ادعای محوری که نویسنده از ما می‌خواهد تا آن را بپذیریم که معمولا در مقدمه آمده است و همچنین به جملات سرسطر که ایده اصلی هر پاراگراف را نشان می‌دهد توجه ویژه‌ای داشته باشید.

خلاصه نویسی عربی

مرحله ۴: خلاصه را بنویسید

اکنون و پس از شناخت نکات کلیدی  که مقاله به دنبال روشن ساختن آن‌ها است باید این نقاط را به زبان خودتان بیان کنید.

برای اجتناب از سرقت ادبی و این که نشان دهید مقاله را به خوبی درک کرده‌اید ضروری است که ایده نویسنده را به درستی توضیح دهید. در هیچ یک از بخش‌های مقاله حتی در یک یا دو جمله هم از copy/paste استفاده نکنید.

بهترین راه این است که مقاله را کنار بگذارید و درک خود را از نکات کلیدی نویسنده بنویسید.

مرحله ۵: خلاصه را با مقاله مقایسه کنید

در آخر ، یک بار دیگر مقاله را بخوانید تا اطمینان حاصل کنید که:

  • اثر نویسنده را به شکل دقیق ارائه کرده‌اید.
  • هیچ اطلاعات ضروری را از قلم نیانداخته‌اید.
  • جمله‌بندی‌ها خیلی شبیه جمله‌های متن اصلی نیست.

اگر به عنوان بخشی از کارتان مقالات زیادی را خلاصه می‌کنید بهتر است از یک بررسی کننده سرقت ادبی کمک بگیرید تا مطمئن شوید متن شما کاملا اصلی است و به درستی نقل  شده است. فقط دقت کنید که از یک نسخه ایمن و قابل اعتماد استفاده کنید.


منبع:

How to write a summary

Shona McCombes

Translated to Persian by: Mehdi Sadeqi

https://www.scribbr.com/citing-sources/how-to-summarize