سخنرانی یا به عبارتی لکچر lecture امروزه از مهارت‌های مهم در هر زبانی به شمار می‌آید. در این مقاله نکات و تکنیک‌هایی را بررسی می‌کنیم که در ارائه موفق و جذاب یک سخنرانی به زبان عربی نقش مؤثری دارند. تمرکز این گفتار بر جنبه‌های زبانی ایجاد جذابیت در سخنرانی و خطابه عربی است و به نقش عواملی همچون عبارت‌های کلیدی عربی، اصطلاحات عربی و لهجه عربی که باید همواره در برنامه آموزش زبان عربی به آن‌ها توجه کافی شود اشاره خواهیم داشت.

ارتباط مستمر

ارتباطتان را با زبان عربی به شکل مستمر حفظ کنید. یک عامل بسیار مهم برای موفقیت در سخنرانی به زبان عربی حفظ ارتباط دائم با زبان عربی است. این حفظ ارتباط می‌تواند از طریق شنیدن اخبار در شبکه‌های رادیویی یا گوش دادن به پادکست‌های مورد علاقه‌تان، دیدن برنامه‌های تلویزیونی عربی، مطالعه مجلات عربی، خواندن کتاب به زبان عربی، گوش دادن به سخنرانی و خطابه‌های عربی مورد علاقه، مشارکت در بحث و گفتگوهای دوستانه یا حضور در یک کلاس عربی یا هر راه دیگری که ارتباط و تماس مستمر شما را با زبان عربی تضمین کند به دست آید. بدون این ارتباط دائمی، در هنگام سخنرانی یا خطابه عربی کلمات و عبارات مناسب را پیدا نخواهید کرد!

اصطلاحات عربی 

به کارگیری اصطلاحات عربی نیاز به آموزش و یادگیری جدی دارد. حتما این بخش را در برنامه درسی آموزش زبان عربی خود پیش‌بینی کنید. اصطلاحات عربی به فصاحت کلام شما و انتقال هرچه بهتر مفاهیم کمک می‌کند. از ترجمه مستقیم اصطلاحات فارسی به عربی بپرهیزید و جایگاه به‌کارگیری اصطلاحات عربی را با دقت بیاموزید. استفاده از اصطلاحات عربی و ساختارهای زبانی در زیبایی و تأثیرگذاری کلام شما بسیار مؤثر است. توجه داشته باشید زیاده‌روی در به کار بردن اصطلاحات عربی، گفتار شما را گرفتار نوعی تکلف می‌کند که شنونده به زودی از آن خسته خواهد شد.

دوره آموزشی اصطلاحات کاربردی عربی در وب‌سایت نتحدث

جملات کلیدی

یکی از مهم‌ترین عوامل مؤثر در ارائه یک سخنرانی به زبان عربی احاطه بر عبارت‌های کلیدی عربی است. عبارت‌های کلیدی عربی در واقع اسکلت اصلی سخنرانی شما هستند که اجزای مختلف کلام را در کنار هم نگه می‌دارند. عبارت‌های کلیدی عربی بسیار وسیع و پرتعداد هستند؛ به عنوان نمونه می‌توانیم از عبارت‌های کلیدی که برای شروع سخنرانی، به پایان بردن سخنرانی، انتقال از یک موضوع به موضوع دیگر، ارائه مثال، بیان اعتقاد گوینده، خروج از موضوع اصلی و بازگشت دوباره به آن و بسیاری عناوین دیگر نام برد. یکی از کاربردهای مهم عبارت‌های کلیدی عربی انتقال در مطالب با اطلاع قبلی به شنونده است. این کار نه تنها نوعی احترام به مخاطب به شمار می‌آید بلکه موجب می‌شود در فواصل معین زمانی، نظر او به بحث جلب شود و صحبت شما را بهتر و دقیق‌تر دنبال کند. من در کلاس‌های سخنرانی و خطابه عربی به شکل جدی به عبارت‌های کلیدی عربی می‌پردازم و اصرار دارم که این عبارت‌ها حتما همراه با عنوان‌هایشان یادگرفته و به خاطر سپرده شوند.

ایجاز

جهان پرسرعت امروز، سخنرانی‌ها را هم تحت تأثیر خود قرار داده است. در سال‌های گذشته سخنرانی‌های بیش از یک ساعت امری عادی و مورد قبول شنوندگان بود اما مخاطب امروزی ترجیح می‌دهد موضوع را مختصر و فشرده و سریع دریافت کند. عبارت‌ها و واژگان سخنرانی خود را آن چنان انتخاب کنید که از زمان مشخص شده فراتر نرود. در تمریناتِ قبل از اجرای رسمی سخنرانی و خطابه عربی به عنصر زمان توجه داشته باشید. به‌کارگیری عبارت‌های تکراری و استفاده نابجا و بیش از حد از مرادفات و مضادات و جمله‌های هم معنا و بدل و تأکید و ترکیبات وصفی و اضافی و امثال آن می‌تواند به سخنرانی شما آسیب‌های جدی وارد سازد.

مرادفات و مضادات

توجه به مرادفات و مضادات در طول دوران آموزش زبان عربی و تسلط بر به‌کارگیری آن‌ها نقش بسیار مهمی در پرمایگی زبانی سخنرانی شما خواهد داشت. آوردن پشت سر هم مرادفات همیشه موجب جذابیت سخنرانی نخواهد شد و چه بسا از زیبایی کلام شما بکاهد. استفاده از مرادفات و مضادات با ایجاد فاصله مناسب در میان آنها و تفصیل در جمله‌ها مادامی که منجر به زیاده‌گویی و اطناب و خروج از ایجاز لازمه زبان فصیح نشود بسیار زیبا و پسندیده است.

مخاطب شناسی

مخاطب شناسی در سخنرانی نه تنها در انتخاب موضوع و چگونگی ارائه، بلکه در انتخاب الفاظ و کلمات و عبارات نقش بسیار مهمی دارد. اگر معمولا برای گروه‌های مختلف اجتماعی سخنرانی می‌کنید باید زبان و فرهنگ هر گروه را به خوبی بشناسید. به کار بردن عبارت‌های سخت و پیچیده در سخنرانی‌های عمومی کار مناسبی نیست و نتیجه عکس به‌ همراه خواهد داشت. در مقابل استفاده از عبارت‌های معمولی و سطحی می‌تواند در جمع‌های آکادمیک و دانشگاهی یک نقص به حساب آید. در آموزش زبان عربی و یادگیری فن سخنرانی باید ساختارهای ساده و خودمانی و نیز عبارت‌های رسمی و پیچیده را بشناسید و بین آن‌ها تفکیک قائل شوید.

قواعد عربی

در سخنرانی به زبان عربی باید به قواعد عربی توجه بیشتری داشت. در دوران آموزش زبان عربی و آمادگی برای سخنرانی جنبه کاربردی قواعد پایه‌ای مثل؛ جمع و مفرد، لازم و متعدی، تذکیر و تأنیث، ترکیب‌های اضافی و وصفی، ضمایر، اسم‌های اشاره، ظرف‌ها، حال، مفعول مطلق، اعداد و.. را بیشتر در نظر بگیرید. در مقاله راهکارهایی مهم برای یادگیری صرف و نحو عربی نکات قابل استفاده‌ای را در این زمینه یادآور شده‌ام.

لهجه عربی

سخنرانی به زبان عربی از جمله مواردی است که رعایت لهجه عربی در آن بسیار مهم و پررنگ می‌شود. اگر سخنرانی به زبان عربی از اهداف اصلی شما در آموزش زبان عربی است روی لهجه عربی و مخارج حروف و آهنگ کلام خود بیشتر کار کنید. برای این که درک دقیق‌تری از موضوع لهجه عربی داشته باشید مقاله راه کارهای عملی برای بهبود لهجه عربی را بخوانید.

arabic lecture

ضبط صدا

نمی‌دانم به چه دلیل خیلی‌ها توجه کافی به این بخش ندارند شاید دلیل آن فرار از مواجهه با خود باشد! برای آمادگی و تمرین وقت کافی بگذارید و سخنرانی‌تان را قبل از ارائه رسمی، اجرا و ضبط کنید و به آن گوش دهید. واقعا نتایج خوبی دارد. 

شروع خوب، پایان بهتر

همیشه به یک شروع و پایان خوب و فوق العاده فکر کنید. زمان کافی برای آماده سازی عبارت‌های تاثیر گذار در این دو بخش از سخنرانی خود اختصاص دهید. با دانستن اصول کلی خلاصه نویسی، در پایان، خلاصه کوتاهی از بحث به مخاطب خود ارائه دهید؛ این کار ضمن این که احساس رضایتمندی زیادی در او نسبت با آن چه شنیده است پدید می‌آورد به شکلی معجزه آسا موجب پایدار شدن اطلاعات در ذهن‌ها می‌شود.

سرعت

سریع سخن گفتن الزاما دلیل بر مهارت شما در سخنرانی به زبان عربی نیست پس خیلی به دنبال آن نباشید. کلمات را با آرامش و شمرده ادا کنید.

تعامل مثبت

سخنرانی، انتقال سریع اطلاعات همانند کپی کردن یک فایل در کامپیوتر نیست. حتی اگر در حال یک سخنرانی رسمی هستید زمان‌ها و وقفه‌هایی برای ایجاد تعاملی صمیمی با مخاطبان خود در نظر بگیرید. جملاتی را در این زمینه آماده داشته باشید.

ضرب‌المثل و حس شوخ‌طبعی

در جدی‌ترین سخنرانی‌ها هم شوخ طبعی آثار شگفت‌انگیزی بر مخاطب خواهد داشت همان طوری که ضرب‌المثل‌ها موجب شیرینی گفتار و افزایش جذابیت یک سخنرانی و خطابه عربی می‌شود. برنامه‌ای برای یادگیری دقیق ضرب‌المثل‌ها داشته باشید.

یک داستان تعریف کنید

مهم نیست که در چه موضوعی سخنرانی می‌کنید؛ آشنایی با ادبیات داستانی موجب جذاب‌تر شدن سخنرانی شما می‌شود. همه مردم قصه شنیدن را دوست دارند و با اشتیاق به آن گوش می‌دهند. ایجاد یک بافت دراماتیک برای سخنرانی، تأثیرگذاری آن را چندین برابر می‌کند. خواندن کتاب‌های داستان و رمان به زبان عربی علاوه بر حفظ ارتباط شما با زبان عربی، در این زمینه نیز بسیار کمک خواهد کرد.

دست پر باشید

سخنرانی‌ها معمولا با یک برنامه از پیش تعیین شده انجام می‌شود بنابراین شما پیش از ارائه سخنرانی فرصت کافی برای آمادگی خواهید داشت اما توصیه من خصوصا به کسانی که در زمینه سخنرانی های دینی و خطابه عربی فعالیت می‌کنند این است که همیشه چندتایی سخنرانی در موضوعات مختلف آماده داشته باشند و رؤوس مطالب و عناوین اصلی و فرعی آن را جهت ارائه در هنگام نیاز و ضرورت به خاطر بسپارند.

بازخوردها

شما خواه‌ناخواه با عکس‌العمل‌ها و اظهار نظرهایی درباره سخنرانی خود مواجه خواهید شد. نقطه نظرات را چراغ راه پیشرفت خود قرار دهید. نظرات تند و افراطی را چه در تعریف و تمجید و چه در انتقاد، زیاد جدی نگیرید. هر سخنرانی تجربه‌ای برای بهتر ساختن سخنرانی بعدی است.

از شما دعوت می‌کنم تا از کارگاه سخنرانی و خطابه در وب‌سایت نتحدث بازدید کنید