بخش استماع در آزمون بسندگی زبان عربی (اشتمال) برای برخی از داوطلبان یک بخش چالش برانگیز به حساب می‌آید، بدون شک یکی از مهارت‌های زبان عربی که در روند یادگیری عربی باید به طور جدی به آن پرداخته شود استماع است. تشخیص واژگان و اصطلاحات عربی و درک مفاهیم برای کسانی که گوش­‌هایشان به اندازه کافی آموخته نشده است ساده نیست، اما نگران نباشید! در این مقاله سعی دارم راهکارهای مهم و دقیقی را برای موفقیت در بخش شنیداری آزمون اشتمال با شما در میان بگذارم. مقاله چند توصیه پایه‌ای درباره آزمون اشتمال برای دانشجویان دوره دکتری هم به شما برای آماده شدن بیشتر برای آزمون اشتمال کمک می‌کند.

۱. گوش یا چشم؟

شعار ما در آکادمی نتحدث این است: «استخدم أذنيك أكثر من عينيك» یعنی گوش‌هایت را بیشتر از چشم‌هایت به کار بگیر. اگر شما از کسانی هستید که در دوران یادگیری عربی و هنگام آماده سازی برای آزمون بسندگی زبان عربی و مطالعه منابع اشتمال به این توصیه عمل کرده‌اید مطمئناً در هنگام آزمون با مشکلی در بخش شنیدن روبرو نخواهید بود. در دو سه ماه مانده به آزمون اشتمال، گوش دادن مداوم به برنامه‌هایی به زبان عربی باید جزء جدایی ناپذیر از برنامه آمادگی شما برای آزمون باشد. 

۲. مفاهیم، قبل از واژگان

در هنگام گوش دادن سعی کنید مفاهیم را بیشتر از الفاظ و اصطلاحات عربی به خاطر بسپارید. حتما خیلی از شما این تجربه را داشته‌اید که به یک متن گوش داده‌­اید و تمام الفاظ و اصطلاحات عربی را که در لحظه بیان می‌شده درک کرده‌­اید اما به محض این که از شما خواسته شده تا خلاصه‌ای از آن متن را بیان کنید مفاهیم و حتی الفاظ را به خاطر نیاورده‌اید. معمولا موضوع و واژگانی که در «لحظه شماره یک» شنیده می‌شود به سرعت توسط موضوع و واژگانی که در «لحظه شماره دو» به گوش می‌رسد جایگزین می‌شوند. در دوره یادگیری عربی با انجام تمرین‌هایی برای تقویت مهارت‌های زبان عربی باید بتوانید الفاظ و واژگان و مفاهیم را هنگام شنیدن در ذهن خود طبقه‌بندی کنید به شکلی که یکی جایگزین دیگری نشود و هر کدام در جایگاه خود قرار بگیرد تا بتوانید در پایان آن­ها را به خاطر آورید. کسب این مهارت در کنار یادداشت برداری یکی از مهم‌ترین کلید‌های پاسخگویی به سوالات استماع و شنیدن است.

۳. یادداشت برداری

معمولا وقتی ما به یک برنامه به زبان عربی گوش دهیم یادداشت برداری نمی‌کنیم بلکه سعی داریم مفاهیمی که در این برنامه ارائه می‌شود را به سرعت درک کنیم. در آزمون بسندگی زبان عربی این شانس را داریم که می‌توانیم در حین شنیدن یادداشت‌برداری هم  بکنیم. تمرین‌های لازم را برای این که به یک یادداشت بردار حرفه‌ای تبدیل شوید پیش از آزمون اشتمال به خوبی انجام دهید. بدون یادداشت برداری ممکن است مطالب فراموش ‌شوند.

۴. استماع یک مهارت است

استماع و شنیدن بیش از آنکه یک علم باشد یک مهارت است و به دست آوردن و حفظ هر مهارتی نیازمند تمرین منظم و دائمی است. در دوران آمادگی برای آزمون اشتمال باید بعد از هر بار شنیدن، به سوالاتی شبیه به آنچه در روز آزمون از شما خواسته خواهد شد پاسخ دهید. این موضوع بسیار مهم است و مهارت شما را در استماع و درک مطلب به میزان قابل توجهی افزایش خواهد داد. بدون تمرین برای پاسخگویی کتبی به سوال­‌ها، از اعتماد به نفس لازم در روز آزمون برخوردار نخواهید بود. اگر نمونه سوالاتی از آزمون اشتمال سال‌های قبل به دست آوردید حتما از آن‌ها استفاده کنید.

اگر علاقمند به شرکت در دوره آمادگی آزمون اشتمال در آکادمی نتحدث هستید کلیک کنید

اشتمال

۵. اجزای متن را کشف کنید

سعی کنید هنگام گوش دادن به متن شنیداری اجزای مهم متن را کشف کنید. متن‌ها عموما دارای عنوان، موضوع یا موضوعات اصلی، موضوعات فرعی و نتیجه‌گیری و بخش پایانی هستند. یادداشت کردن این بخش‌ها در حین گوش دادن کمک بسیاری به پاسخگویی به سؤالات می‌کند. اگر در برنامه یادگیری عربی خود، در کلاس‌­های مقاله­‌خوانی آکادمی نتحدث شرکت کرده‌­اید الآن دیگر مهارت تشخیص این بخش­‌ها را دارا هستید.

۶. سوال­‌ها را یک بار بخوانید

معمولا سؤالات بخش استماع، قبل از پخش صدای متن در اختیار شما قرار خواهد گرفت. خواندن سوالات می‌تواند شما را با فضای بحث آشنا کند. این آشنایی و انس تاثیر بسیار بالایی در پاسخگوی شما به سوالات  خواهد داشت. مواظب باشید سوالات و همچنین واژگان و اصطلاحات عربی موجود در آن‌­ها، آن­چنان ذهن شما را به خود مشغول نکند که نتوانید متن شنیداری را به خوبی بشنوید و یادداشت‌برداری کنید. هدف از خواندن؛ آشنایی کلی با حال و هوای موضوع است. گاهی ذهن ما آنچنان درگیر پاسخ یکی از سؤال‌ها می‌شود که بقیه متن را به کلی از دست می‌دهد.

۷. مهارت حدس زدن

تعداد واژگان و اصطلاحات عربی بسیار زیاد است و به همین خاطر از همین الآن به شما اطمینان خواهم داد که حتما در هنگام شنیدن در آزمون بسندگی زبان عربی کلماتی را خواهید شنید که معانی آن‌ها را نمی‌دانید، نگران نباشید گاهی این کلمات تاثیر مستقیم و به سزایی در فهم موضوع ندارد اما اگر این کلمه یک کلمه کلیدی بود می‌توانید مفهوم آن را حدس بزنید. مهارت حدس زدن یکی از مهارت‌هایی است که باید در طول دوره یادگیری عربی به آن رسیده باشید. نکته بسیار مهم هنگام شنیدن متن شنیداری آن است که اجازه ندهیم یک کلمه مبهم تمرکز ما را آن چنان بر هم زند که نتوانیم بقیه مفاهیم و واژگان و اصطلاحات عربی را در متن به خوبی دریابیم.

۸. ذهن خستگی ناپذیر

اجازه ندهید ذهن شما در طول گوش دادن به متن دچار خستگی شود چرا که در این صورت در ادامه نخواهید توانست مفاهیم را به خوبی به خاطر بسپارید. گوش دادن به متن‌های صوتی عربی با تمرین منظم موجب می‌شود تا در آزمون بدون خستگی به شنیدن ادامه دهید.

۹. نزدیک‌ترین دوست

در آزمون اشتمال بخش استماع را آن چنان گوش کنید که گویی به صحبت‌های نزدیک‌ترین دوستتان گوش می‌دهید. وقتی دوستتان درباره موضوعی از شما مشورت می‌خواهد چگونه به صحبت‌های او گوش می‌کنید؟ با دقت گوش می‌دهید و در عین حال خود را برای ارائه بهترین پاسخ آماده می‌کنید. همان طور که شما تنها مرجع مورد مشورت دوستتان هستید خودتان را تنها مخاطب متن شنیداری آزمون بسندگی زبان عربی بدانید.

۱۰. بزرگ فکر کنید!

در هنگام گوش دادن به متن، فراموش کنید که در فضای امتحان و آزمون اشتمال هستید. متن را آن چنان بشنوید که گویی می‌خواهید اطلاعاتی با ارزش از یک موضوع جالب و جدید به دست آورید. در این چنین حالتی به عنوان یک شنونده فعال و جستجوگر در هر لحظه فکر می‌کنید که "چرا این موضوع مطرح شده؟"، " گوینده چه چیزی را می‌خواهد به من بگوید؟"، "چه مفهومی جالبی در ورای این کلمات نهفته است؟" در مقابل برخی هنگام گوش دادن به متن دائما در این فکر هستندکه مثلا؛ "آیا این کلمه خیلی مهم است؟"، "آیا درباره آن سوالی پرسیده خواهد شد؟" و از این قبیل سوالات موردی و جزئی که شما را از فهم موضوع به کلی غافل می‌کند.

سخن آخر

در آخر توصیه می‌کنم با آمادگی و اعتماد به نفس کامل در آزمون اشتمال شرکت کنید و بی جهت نگران نباشید. اندکی نگرانی جز طبیعی هر امتحانی است ولی بیشتر نه! اگر در دوره آمادگی، برنامه درستی را برای بخش شنیداری آزمون بسندگی زبان عربی به اجرا درآورده‌اید به شما اطمینان می‌دهم که نمره خوبی در این بخش خواهید گرفت.

از شما دعوت می کنم این مقاله را هم بخوانید: ۱۰ نکته مهم برای تقویت مهارت شنیدن در عربی.